Zoek recepten op smaak, niet alleen op ingrediënten

Een smaakprofiel geeft aan welke smaak of welk aroma in een recept het meest opvalt en het langst bijblijft. Sommige termen verwijzen naar basissmaken, zoals zoet, zout, zuur en bitter. Andere beschrijven het samenspel van ingrediënten en bereidingswijze, zoals rokerig, gekaramelliseerd, romig, kruidig of knoflookachtig. Zie zo’n profiel als de belangrijkste eigenschap van een gerecht, niet als een volledige omschrijving. Een recept kan zowel rijk als friszuur zijn, of zoet met een bitter randje, maar meestal voert één profiel de boventoon. Het profiel zegt ook niet automatisch hoe pittig, machtig of complex een gerecht is. ‘Pittig’ gaat hier om de hitte van chilipeper; ‘peperig’ kan afhankelijk van het recept slaan op de scherpte van zwarte peper, mosterd of pittige bladgroenten.

De profielen lopen uiteen van heldere, frisse smaken tot diepe smaken die vaak door langer garen ontstaan. Frisse profielen, zoals citrusachtig, friszuur en zuur, zijn vaak afkomstig van vers sap, azijn, yoghurt, ingelegde ingrediënten of fruit. Ze kunnen een gerecht lichter laten smaken, ook als het op zichzelf behoorlijk vullend is. Diepere profielen, zoals gekaramelliseerd, rokerig en nootachtig, ontstaan meestal door bruinen, roosteren, grillen of het gebruik van geroosterde specerijen en noten. Ze smaken doorgaans ronder en hartiger. Bij profielen als romig, boterig en kazig speelt ook de textuur een grote rol: vet en emulsies bepalen hoe de smaak in de mond overkomt. Tot slot helpen ‘mild’ en ‘rijk’ om de intensiteit te kiezen. Mild wijst op een zachtere kruiding, terwijl rijk duidt op geconcentreerde smaken, vet of beide.

Ga om te beginnen uit van contrast. Is de rest van het menu machtig of zetmeelrijk, dan kan een friszuur, citrusachtig of kruidig recept voor evenwicht zorgen. Serveer je mager vlees, magere vis of veel groenten, dan geeft een romige, boterige of kazige smaak vaak de volheid van vet en zout die het gerecht nodig heeft. Op koude dagen sluiten aardse, rokerige en gekaramelliseerde smaken goed aan bij geroosterde en gestoofde gerechten. Lichte, frisse en fruitige profielen passen juist bij warmer weer en lichtere gangen. Houd ook rekening met je gasten. Bittere en zure smaken kunnen behoorlijk uitgesproken zijn en komen vaak het best tot hun recht naast iets zoets, zouts of vets. Hartige, knoflookachtige en milde smaken zijn meestal gemakkelijker in te passen wanneer je voor een gemengd gezelschap kookt.

Heb je een smaak in gedachten en wil je daar een hoofdingrediënt bij zoeken, blader dan op Ingrediënt. Zo vind je ingrediënten die van nature bij dat profiel passen, zoals citrusvruchten, kruiden, chocolade of kaas. Stel je een menu samen, dan is Soort gerecht de snelste manier om de gewenste smaak te vertalen naar bijvoorbeeld een salade, soep, ovengerecht, dessert of drankje.