Achtergrondafbeelding van recepten
Keukengerei

Spiesen (hout of metaal)

Spiesen zijn eenvoudig keukengerei, maar hebben veel invloed op de garing. De ingrediënten worden aan alle kanten aan de hitte blootgesteld en garen snel. Daardoor vallen kleine fouten meteen op: het eten verbrandt, draait rond of gaart ongelijkmatig. Hier lees je hoe je kiest tussen houten en metalen spiesen en beide soorten zonder onaangename verrassingen gebruikt, op de barbecue, in de oven of onder de ovengrill. Stem het type spies, de grootte van de ingrediënten en de temperatuur op elkaar af. Zo blijven de stukken goed zitten en zijn ze ongeveer tegelijk gaar.

Wat is een spiesgerecht?

In deze categorie staan recepten waarin spiesen worden gebruikt om kleine stukken voedsel bij elkaar te houden en om te draaien. Denk aan klassieke kebab van de barbecue, saté die kort op hoge temperatuur wordt geroosterd, of spiesen met groenten of vis en zeevruchten uit de oven. Spiesen zijn niet alleen geschikt voor vlees. Ze werken vooral goed met ingrediënten die vrij snel garen en in stevige stukken kunnen worden gesneden. De werkwijze ligt bovendien grotendeels vast: je snijdt de ingrediënten, rijgt ze aan de spies, gaart ze en draait ze om. Vaak gebeurt dit in korte tijd, omdat ze snel kleuren.

Toprecepten in Spiesen

Veelvoorkomende problemen met spiesen voorkomen

Draaien de ingrediënten rond wanneer je de spies omkeert, dan zijn de stukken meestal te glad of te klein, of zitten ze te los aan de spies. Snijd stukken met minstens één platte kant, rijg ze dicht tegen elkaar en gebruik eventueel twee spiesen voor brede ingrediënten, zoals garnalen of plakken courgette.

Verbrande buitenkanten en rauwe kernen ontstaan vaak doordat ingrediënten met verschillende gaartijden op één spies zijn gecombineerd. Rijg vergelijkbare ingrediënten bij elkaar of snijd groenten met een langere gaartijd kleiner dan ingrediënten die snel gaar zijn.

Houten spiesen kunnen gemakkelijk verschroeien. Week ze als je ze blootstelt aan zeer hoge, directe hitte. Houd uitstekende uiteinden uit de buurt van open vuur en het heetste deel van de barbecue of grill.

Alle recepten in Spiesen

Enkele praktische veiligheidstips

Metalen spiesen geleiden warmte, ook tot in het handvat. Behandel ze daarom als heet kookgerei en gebruik een tang of doek om ze om te draaien. Houten spiesen kunnen splinteren als je ze door harde ingrediënten probeert te duwen. Het helpt om de spies daarbij voorzichtig te draaien. Let boven open vuur of onder een zeer hete ovengrill op vlammen door afdruipend vet. Die kunnen de buitenkant zwart blakeren voordat de binnenkant gaar is.

Verder zoeken

Twijfel je tussen de barbecue, de oven en de ovengrill, kijk dan bij bereidingswijze. Daaruit kun je afleiden hoe snel de ingrediënten kleuren en hoe vaak je de spiesen moet omdraaien. Ook de moeilijkheidsgraad kan helpen. Spiesgerechten kunnen eenvoudig zijn, maar kleine stukken garen snel en vragen daardoor meer aandacht voor timing en temperatuur.

Veelgestelde vragen

Zijn metalen spiesen beter dan houten spiesen?

Ze hebben elk andere eigenschappen. Metalen spiesen zijn herbruikbaar en verbranden niet, maar worden snel heet. Daardoor kunnen kwetsbare ingrediënten te sterk kleuren als ook de spies zelf erg heet wordt. Houten spiesen worden minder heet, maar kunnen bij hoge, directe hitte verschroeien als je ze niet goed tegen de hitte beschermt.

Moet ik houten spiesen weken?

Weken helpt als de spiesen aan zeer hoge, directe hitte worden blootgesteld, bijvoorbeeld op de barbecue of vlak onder een grillelement. Bij een gematigde oventemperatuur is het minder belangrijk, maar ook dan verkleint weken de kans op zwartgeblakerde uiteinden.

Waarom glijden of draaien de ingrediënten aan de spies?

De stukken zijn meestal te klein of te rond gesneden, of te los aan de spies geregen. Snijd gelijkmatige stukken met een platte kant, rijg ze dichter tegen elkaar en gebruik twee spiesen voor ingrediënten die gemakkelijk ronddraaien.

Kan ik vlees en groenten aan dezelfde spies rijgen?

Dat kan, maar gelijkmatig garen is lastiger omdat verschillende ingrediënten niet even snel kleuren en zacht worden. Veel koks rijgen daarom vergelijkbare ingrediënten bij elkaar. Je kunt de stukken ook zo snijden dat alles ongeveer tegelijk gaar is.

Hoe voorkom ik dat spiesen aan het rooster blijven plakken?

Vastplakken heeft meer te maken met het rooster dan met de spies. Verwarm het rooster goed voor, bestrijk de ingrediënten licht met olie in plaats van veel olie over het rooster te gieten en draai de spiesen pas om als de onderkant voldoende bruin is en vanzelf loslaat.

Kunnen spiesen in de oven?

Ja. Leg ze op een bakplaat of hang ze over de randen van een braadslede, zodat de hete lucht eromheen kan circuleren. Let op uitstekende uiteinden van houten spiesen, want die kunnen ook in een hete oven donker worden.

De juiste spies kiezen

Kies spiesen op basis van de temperatuur en het gebruiksgemak: hout is handig en geschikt voor bereidingen op een gematigder temperatuur, metaal gaat lang mee en is gemakkelijk om te draaien, vooral als je de spiesen vaak wilt gebruiken. Als de grootte en gaartijd van de ingrediënten op elkaar zijn afgestemd, kun je met weinig extra keukengerei snel mooi gekleurde, nette porties maken.