Tatlı

Tatlılık, şeker eklenen kek hamurlarında ve kremalarda olduğu gibi doğrudan hissedilebilir. Sebzelerin fırınlanması veya soğanın uzun süre pişirilmesiyle oluşan kızarmış tatlarda ise daha katmanlı, tuzlu lezzetlere yaklaşan bir nitelik kazanır. Meyvenin tatlılığına asit ve koku da eşlik ettiği için aynı miktarda şeker içeren bir şuruptan genellikle daha hafif gelir. Süt, krema veya yoğunlaştırılmış sütten gelen tatlılık ise daha yumuşak ve yuvarlak hissedilir. Tatlılık, dokuyla ilgili beklentileri de değiştirir: Fırın ürünlerinin kızarmasına yardımcı olur, sosları ve kaplama soslarını koyulaştırabilir, dondurulmuş tatlıların kaşıkla kolayca alınmasını sağlayabilir. “Tatlı”, mutlaka bayacak kadar şekerli demek değildir. Dengeli tariflerde tatlılık genellikle tuz, acımsı tatlar, baharat veya asitle biçimlenir.

Tuz, tatlı tariflerin gösterişsiz ama vazgeçilmez unsurudur. Az miktarda tuz tatlılığı belirginleştirir; çikolata, karamel ve kuruyemişlerin yavan kalmasını önleyebilir. Narenciye, orman meyveleri, yoğurt veya sirkeden gelen asit, tatlılara temiz ve ferah bir bitiş kazandırır. Özellikle tereyağı ve krema gibi yoğun malzemelerle birlikte yararlıdır. Kakao, kahve, koyu yeşil yapraklı sebzeler veya yanık kenarlardan gelen acımsı tatlar da iyi bir denge unsurudur. Vanilya, tarçın, kakule, zencefil ve narenciye kabuğu rendesi gibi baharat ve aroma vericiler lezzeti katmanlandırır; böylece yalnızca şeker değil, bütünlüklü bir tatlılık hissedilir. Tatlı-tuzlu yemeklerde ise tatlılık, doğrudan şeker eklemek yerine kızarmış tatlardan veya meyveden geldiğinde çoğunlukla daha iyi sonuç verir.

Canlı bir tatlılık için narenciye, sert çekirdekli meyveler veya orman meyveleri gibi doğal asit de taşıyan meyvelerin öne çıktığı tarifleri seçin. Bunlar genellikle daha hafif gelir; soğuk tatlılara ve sade fırın ürünlerine yakışır. Yumuşak ve kremalı bir tatlılık için muhallebi, puding ve süt ürünleriyle hazırlanan tatlılara yönelin. Bunlarda tatlılık birdenbire çarpmak yerine eşit biçimde yayılır ve rahatlatıcı bir lezzet verir. Koyu ve kavruk bir tatlılık arıyorsanız karamel, kahverengileştirilmiş tereyağı, melas ve çikolata derinlik katar. Hafif acımsı tatları sayesinde ağızda daha ölçülü bir bitiş bırakır. Tatlı-tuzlu bir seçenek istiyorsanız kaplama sosları ve diğer soslar tatlılığı daha açık biçimde gösterir. Fırınlanmış sebzeler ve uzun süre pişmiş soğanlar ise ana malzemeyi destekleyen daha hafif bir tatlılık verir.

Şeker, bal, meyve, çikolata ve tatlı sebzelerin her biri farklı bir tatlılık verdiği için malzemeye göre arama yapmak iyi bir seçenektir. Yemek türü de aynı ölçüde yol gösterir. Tatlılık; keklerde, bisküvilerde, soslarda, içeceklerde ve tuzlu ana yemeklerde farklı davranır. Tarifin biçimi çoğu zaman tatlılığın başrolde mi, yoksa destekleyici mi olduğunu gösterir.